Powered By Blogger

Wednesday, 2 February 2022

 නොකී කතා දෙවන මුද්‍රණය

 ගොඩගේ ප්‍රකාශනයක්.

 




 

Thursday, 27 January 2022

ලාංකික සිනමාවේ විප්ලවකරුවා- ධර්මසේන පතිරාජ

ලාංකික සිනමාවේ විප්ලවකරුවා

"සරසවිය" - 2022 ජනවාරි 27

 
 
ලාංකික සිනමාවේ විප්ලවකරුවා- ධර්මසේන පතිරාජ

සිංහල කතානාද සිනමාව බිහිවී වසර 75 ක් සපිරෙන ජනවාරි මාසය අවසන් වන්නේ සිංහල සිනමාවේ විප්ලවීය මං සලකුණු සනිටුහන් කළ ප්‍රවීණ සිනමාකරු ධර්මසේන පතිරාජයන්ගේ අභාවයෙන් සිව් වසරක් පිරීම සනිටුහන් කරමිනි. පතිරාජයන් 2018 ජනවාරි 28 වැනිදා අපතරින් සමුගන්නා අවස්ථාව වන විට ප්‍රදර්ශනය කළ වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට 9 ක්ද, ප්‍රදර්ශනය නොවූ වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට 3 ක්ද අධ්‍යක්ෂණය කොට තිබිණ. ඊට අමතරව කෙටි හා වාර්තා චිත්‍රපට මෙන්ම රූපවාහිනී නිර්මාණ විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කොට තිබිණ.

ප්‍රදර්ශනය කළ වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට වන්නේ “අහස් ගව්ව”, “එයා දැන් ලොකු ළමයෙක්”, “බඹරු ඇවිත්”, “පොන්මනී”, “පාර දිගේ”, “සොල්දාදු උන්නැහේ”, “මතු යම් දවස”, “සක්කාරං” හා “ස්වරූප” යි. 83 ජාතිවාදී කළකෝලහල අවස්ථාවේදී “විජය” චිත්‍රාගාරය ගිනිබත් කළ විට විනාශ වූ “ෂෙල්ටන් හා කාන්ති” මෙන්ම “සිරකඳවුර” චිත්‍රපට ද්වයත්, නිෂ්පාදිකා ගීතා කුමාරසිංහ ප්‍රදර්ශනය නොකිරීමට තීරණය කළ “වාසුලි” චිත්‍රපටයත් පුදර්ශනය නොවූ චිත්‍රපට වේ.
වේදිකා නාට්‍ය හා සිනමාව හැරුණු කොට ධර්මසේන පතිරාජ සාර්ථකව ජයගත් ක්ෂේත්‍රයක් වන්නේ රූපවාහිනී නාට්‍යයයි. සිනමාවේ නිහඬව සිටි කාලය තුළ පතී ටෙලි නාට්‍ය ගණනාවක් නිර්මාණය කළේ පුංචි තිරයේ සීමාවන් අතික්‍රමණය කරමිනුයි. “'ගඟුලෙන් එගොඩට”, “මායා මන්දිර”, “ඇල්ල ළඟ වලව්ව” වැනි ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණය දිනාගත් ටෙලි නාට්‍යවලින් ඇරැඹි ගමන “කඩුල්ල”, “සුබ අනාගතයක්”, “නාඳුනන පුත්තු” හරහා නව ඉසව් සොයා ගිය අතර “පුර සක්මන”, “දුර්ගාන්තය”,”කම්පිත විල්” ද ඒ ගමනේ ලද අස්වැන්නයි.

“සතුරෝ” කෙටි චිත්‍රපටයෙන් සිය සිනමා ගමන ආරම්භ කළ “අහස් ගව්ව” සිට “ස්වරූප” දක්වා වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට ගණනාවක් අධ්‍යක්ෂණය කළ ලාංකික සිනමාවේ අතිශය දේශපාලනික, විප්ලවීය සිනමාකරුවා වන ධර්මසේන පතිරාජ කලා ක්ෂේත්‍රයට අවතීර්ණ වන්නේ අභූත රූපී (Abstract) නාට්යට්‍ය රචකයෙකු හා නිෂ්පාදකවරයෙකු ලෙසිනි. 1970 සැප්තැම්බර් 8 වනදා හැව්ලොක්ටවුන් ලුම්බිණි රඟහලේදී මුල්වරට රඟ දැක් වූ ධම්ම ජාගොඩ නිෂ්පාදනය කළ “කොරා සහ අන්ධයා” වේදිකා නාට්‍යය පතිරාජගේ රචනයකි. “කොරා සහ අන්ධයා” සිංහලෙන් රචනා කළ ප්‍රථම අභූත රූපී නාට්‍යය ලෙස සැලකේ.

“සතුරෝ” කෙටි චිත්‍රපටයට ප්‍රස්තූත වන්නේ නාගරික සමාජ පසුබිමක වෙසෙන, විරැකියාවෙන් පෙළෙන නිර්ධන පාංතික තරුණ පරපුරේ ඛේදවාචකයයි. 1970 දී පැවැති තුන්වැනි විචාරක සම්මාන උලෙළේදී “සතුරෝ” කෙටි චිත්‍රපටයට විශේෂ ගෞරව සම්මාන සහතිකයක් පිරිනැමුණු අතර රැකී රක්ෂා වියුක්තිය පදනම් කරගෙන තරුණ පරපුර මුහුණ දෙන අසහනය අවබෝධයකින් යුක්තව ග්‍රහණය කොට ගත් චිත්‍රපටයක් ලෙස විචාරකයන්ගේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර විය.
“සතුරෝ” කෙටි චිත්‍රපටයේ දිගුවක් හෝ විස්තාරණයක් ලෙස සැලකිය හැකි "අහස් ගව්ව” වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයේ පතිරාජ යොදා ගන්නේ ඉතා නිදහස් සිනමා ප්‍රකාශන ශෛලියකි.
 
 1960 දශකයේ සිට දරුණු ලෙසින් සමාජ දේහය අභ්‍යයන්තරය පැසවමින් තිබූ, 1971 දී පුපුරා ගිය යෞවන ප්‍රශ්න දෙස පෙරළිකාර පුළුල් දෘෂ්ටියකින් බැලීමට ධර්මසේන පතිරාජ උත්සුක විය.
‘කලාව ජනතාව සඳහාය’ යන සංකල්පය ප්‍රචාරකවාදී කලාවක් සඳහා අර්ථ ගන්වා ගත් කලාකරුවන් සිය නිර්මාණ මඟින් සෘජු දේශපාලන ප්‍රචාරක පණිවුඩ නිකුත් කරද්දී, එසේම සමාජ ආර්ථික කේන්ද්‍රයේ වඩාත් තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක් සටහන් වූ වකවානුවක බිහි වූ “අහස් ගව්ව” පොදු ප්‍රෙක්ෂකයාට මතු නොව සිනමා විචාරකයන්ට ද ගෝචර නොවීය. නැතහොත් ග්‍රරහණය කොට ගැනීම අසීරු විය.

1974 දී තිරගත වූ “අහස් ගව්ව” යනු සිංහල සිනමාවේ කඩයිමක් සනිටුහන් කළ චිත්‍රපටයකි. ඉන්දීය මොඩලයට හැඩ ගැසුණු සිංහල සිනමාව චිත්‍රාගාරයෙන් පිටතට ගෙන ඒමේ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ කැරැල්ලෙන් පසු මතවාදීමය ලෙස පිමි ගණනාවක් ඉදිරියට ගෙන යමින් යථාර්ථවාදී රීතියකින් දේශපාලන කතිකාවකට එළැඹෙන්නේ ධර්මසේන පතිරාජ නම් වූ විප්ලවීය කැරැලිකරුවාය.
පතිරාජ අධ්‍යක්ෂණය කළ “බඹරු ඇවිත්”, “පාර දිගේ”, “සොල්දාදු උන්නැහේ” හා “ස්වරූප” යන චිත්‍රපට පතිරාජගේ දේශපාලන සිනමාවේ නොමැකෙන මං සලකුණු වෙයි. ඒ අතරින් “පාර දිගේ” හා “ස්වරූප” යනු ලෝක සිනමාවේ බිහි වූ විශිෂ්ට චිත්‍රපට අතරට තරඟකාරි ලෙස එක් කළ හැකි බව මගේ හැදෑරීමය.

“පාර දිගේ” සිංහල සිනමාවේ බිහි වූ විශිෂ්ටතම චිත්‍රපටය වුවද 1982 වසරේ පැවැති සියලුම සම්මාන උලෙළවලදී කිසිදු සම්මානයක් නොලැබීම ප්‍රශ්නකාරී වන විට පතිරාජ පවසන්නේ සිනමාව දෙස පුළුල් දෘෂ්ටියකින් බලන්නට සමත් ජූරි සභිකයන් විනිශ්චය මණ්ඩලවල නොසිටි බවයි. ජූරි සභිකයන් පමණක් නොව විචාරක - ප්‍රේක්ෂක පිරිස වෙතින් ද ප්‍රතික්ෂේප වූ “පාර දිගේ"”සති දෙකකට අඩු කාලයකදී සිනමා ශාලාවලින් ඉවත් වුව ද පසුකාලීනව එම චිත්‍රපටය ඇගයීමට ලක්වීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ධර්මසේන පතිරාජ ලාංකික ප්‍රේක්ෂක හා විචාරකප්‍රජාවට වඩා බෙහෙවින්ම ඉදිරියෙන් සිටි බවය.

“පාර දිගේ” චිත්‍රපටය මුළුමහත් සිංහල සිනමා ඉතිහාසය තුළ ප්‍රේක්ෂකයින් හා විචාරකයින් වඩාත්ම වල්මත් කළ චිත්‍රපටය වේ. (මා ඒසේ පවසන්නට හේතු වන කාරණා පිළිබඳ විශ්ලේෂණාත්මකප්‍රවේශයක් මා රචනා කළ “ලාංකික සිනමාවේ පතිරාජ ලකුණ” කෘතියේ සඳහන් වේ.)
ධර්මසේන පතිරාජගේ සිනමා ගමනේ විශිෂ්ටතම ඵලයවන “පාර දිගේ” සම්මත විචාර මිනුම් දඬු මතින් විග්‍රහ කළ හැකි චිත්‍රපටයක් නොවේ. අතිශය දේශපාලනික කතා බහක නියැළෙන පතිරාජ ඒ බව එක එල්ලේම දැනෙන්නට ඉඩ හැර නොතිබීම මේ චිත්‍රපටයේ විශේෂත්වයය.
“'පාර දිගේ” හි එන ප්‍රමුඛ පාත්‍ර වර්ගයා වන චන්දරේ හා ස්වර්ණා යනු ලාංකික පහළ මැද පාන්තික තරුණ පරම්පරාවේ නියෝජනය වෙයි. ගමෙන් නගරයට සංක්‍රමණය වී ගෙන්දගම් පොළොවේ, කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරයේ අතරමං වී නන්නත්තාර වන තරුණ පරම්පරාවේ ඛේදවාචකය යනු මෙරට දේශපාලනයේ පවතින ම්ලේච්ඡ අධිකාරවාදයේ පිළිබිඹුවයි. මුළු මහත් සමාජ ක්‍රමයෙන්ම පරාරෝපිත තරුණයකු වූ චන්දරේගේ ජීවිතයේ පවතින අසංවිධිතභාවය පිටුපස වන ඛේදය ඉතා සංවේදීව අවබෝධ කොට ගත යුත්තකි.

“පාර දිගේ” හි වැදගත් වන්නේ ඊට පාදක වන කතා පුවත නොවේ. ඉන් නිරූපණය වන නාගරික පහළ මධ්‍යම පාංතික තරුණ පරපුරේ ඛේදවාචකය විශ්ලේෂණය කරන ආකාරය හා විලාසයයි. ශීඝ්‍ර කාර්මිකකරණයකට හා නාගරිකරණයට හසු වී නවීණකරණය ඉදිරියේ අන්දමන්දව වල්මත් වන තරුණ පෙළට මුහුණ දෙන්නට සිදු වන අතෝරයක් වූ ව්‍යසන අප තේරුම් ගත යුත්තේ කෙසේද?, චන්දරේ ලවා පතිරාජ වරෙක ප්‍රකාශ කරවන පරිදිම 'අපි හරියට විසි කරපු එරඬු දඬු වගේ . . . අපට මුල් නෑ . . . ඒත් දළු එනවා' යන කියමන මේ පරම්පරාව තේරුම් ගැනීමට කෙරෙන ප්‍රබලතම ඉඟියකි.

පතිරාජ සම්මත ආකෘතියක කොටු වූ ගතානුගතික සිනමාකරුවන් මෙන් නොව දැඩි සූක්ෂමතාවකින් යුතුව ප්‍ර්ක්ෂකයා ඔවුනොවුන්ගේ ඇතුළු හදවත් වෙතට කැඳවාගෙන යන්නේ දැඩි ආතතියක් (Tension) ගොඩනඟමිනුයි. ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් දිවෙන යථාර්ථය සම්ප්‍රදායික ආකෘතියෙන් ග්‍රහණය කොට ගැනීමට නොහැකි බව පතිරාජ මැනවින් තේරුම් ගත් බව නිසැකයි. අතිශය දේශපාලන සිනමාකරුවකු වන ආර්ජන්ටිනාවේ ෆර්නැන්ඩෝ සොලනාස් පැවසූ ප්‍රක්ෂේපණ යන්ත්‍රය වූ කලී තත්පරයට රූප රාමු 24 කින් වෙඩි තැබිය හැකි තුවක්කුවකි' යන කියමන පතිරාජ තුළ විශාල උත්තේජනයක් ඇති කළා නිසැකයි. 1981 දී තිරගත වූ “සොල්දාදු උන්නැහේ” චිත්‍රපටය ඊට දෙස් දෙයි.

පතිරාජ අධ්‍යක්ෂණය කළ දැනට අවසන් වරට තිරගත වී ඇති “ස්වරූප" චිත්‍රපටය ඔහුගේ සිනමාවේ කූටප්‍රාප්තියයි. “ස්වරූප” චිත්‍රපටයට ද සිදු වූයේ “පාර දිගේ”ට සිදු වූ අභාග්‍යමදැයි විමසීම වටී. “පාර දිගේ” මෙන්ම “ස්වරූප” ද සති දෙකකට අඩු ප්‍රදර්ශන කාලයකදී සිනමා ශාලාවලින් ඉවත් වූයේ සිනමාව පිළිබඳ විශේෂ අවධානයකින් යුතු ප්‍රේක්ෂකයා පවා එනමින් චිත්‍රපටයක් ප්‍රදර්ශනය වූයේදැයි දැනගන්නටත් පෙරය.
ඊට හේතුව සිනමාකරුවකු ලෙස ප්‍රචාරාත්මක කාර්යයේදී හා අලෙවිකරණයේ දී පතිරාජ දක්වන අඩු සැලකිල්ල ලෙස ද යමෙකු අර්ථ දැක්වූවහොත් මා ඊට විරුද්ධ වන්නේ නැත.
අන්තර්ගතය, ආකෘතිය, ආඛ්‍යාන රටාව හා සිනමා භාෂාව හැසිරවීම යන කාරණා පිළිබඳ සලකා බැලීමේදී “ස්වරූප” යනු පතිරාජාගේ සිනමාවේ අග්‍රඵලයක් වන්නා සේම සිංහල සිනමාවේද හැරවුම් ලක්ෂයක් වේ. තිරගත වූ අවදියේ සිට මේ දක්වාම “ස්වරූප” පිළිබඳ පුළුල් කතිකාවක් ගොඩ නැගුණේ නැති වුව ද අනාගතයේ දිනෙක සිංහල සිනමාව පිළිබඳ අලුතින් ලියවෙද්දී ‘ස්වරූප’ නිසි පරිදි උත්කර්ෂයට නැංවෙනු ඇති බව නොවනුමානය.

1978 දී තිරගත වූ “බඹරු ඇවිත්” ප්‍රබල සිනමාරූපී දර්ශන අඩංගු කෘතියක් බව අවිවාදිතයි. ශුෂ්ක පරිසරයක පිහිටි ධීවර ගම්මානයක ජනතාව නව ධනේශ්වර පන්තියේ ප්‍රාග්ධන ආධිපත්‍යයට නතු වූ සූරාකෑමට ලක්වන ආකාරයත්, පැරැණි ජාවාරම්කාරයන් හා නව ජාවාරම්කාරයන් අතර හට ගන්නා වෙළෙඳ යුද්ධයත්, එමඟින් ගමේ පාරම්පරික සම්බන්ධතා බිඳ වැටීමත්, අවසානයේ නව ප්‍රාග්ධන ආධිපත්‍යය සහ ධනේශ්වර රාජ්‍ය යන්ත්‍රය (එනම් පොලීසිය) ගම ආක්‍රමණය කොට ධනේශ්වර ක්‍රමයේ පරාමාධිපත්‍යය තහවුරු කිරීමත් 'බඹරු ඇවිත්' සිනමාපටයෙන් අපූරුවට ගොඩ නගා ඇත.
පතිරාජගේ සිනමා භාවිතාව හා කලා දිවිය විමසීමේදී ඔහු නිර්මාණය කළ එහෙත් විවිධ හේතූන් නිසා ප්‍රදර්ශනය නොවූ චිත්‍රපට ගැනද සඳහනක් නොකරන්නේ නම් හිඩැසක් ඇතිවන බව මගේ විශ්වාසයයි.

අහස් ගව්වෙන් පසු පතිරාජ නිර්මාණය කළ “එයා දැන් ලොකු ළමයෙක්” චිත්‍රපටයයි. ඒ සමඟම ඔහු “ෂෙල්ටන් සහ කාන්ති” නමින් චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළ ද එය නිම කළේ 80 දශකයේ මුල් භාගයේදීය.
“ෂෙල්ටන් සහ කාන්ති” පතිරාජගේ සිනමාවේ වෙනස් ආරක් ගත් චිත්‍රපටයක් බව අනුමාන කළ හැක්කේ එහි ගීත හතක් අඩංගු වීමත්, එච්. ආර්. ජෝතිපාල, එම්. එස්. ප්‍රනාන්දු ගීත ගායනා කිරීමත් පිළිබඳ සලකා බලන විටදීය. ඉන් ගම්ය වන්නේ ධර්මසේන පතිරාජ ජනප්රිය රැල්ලේ චිත්රපටයක් නිර්මාණය කිරීමට ද උත්සුක වූ බවය.
නාට්ය රචකයකු හා නිෂ්පාදකවරයකු, සිනමා තිර පිටපත් රචකයෙකු හා අධ්යක්ෂවරයෙකු මතු නොව රූපවාහිනී මාලා නාට්ය අධ්යක්ෂවරයකු, ගීත රචකයෙකු, කෙටි කතාකරුවෙකු, නවකතා පරිවර්තකයෙකු ලෙස කලා ක්ෂේත්රයේ විවිධ භූමිකාවනට පණ පෙවූ ධර්මසේන පතිරාජ විශ්වවිද්යාල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස නව පරම්පරාවට දැනුම දායාද කළේය. එසේම ධර්මසේන පතිරාජ පර්යේෂකයෙකු ද වේ.
‘සිංහල නාට්යයේ ආකෘතිය හා අන්තර්ගතය අතර අරගලය’ මැයෙන් සිය ශාස්ත්රපති උපාධිය සඳහා කළ නිබන්ධය පතිරාජගේ පර්යේෂණ අතර අග්ර ඵලයකි. එසේම ඕස්ට්රේලියාවේ මොනෑෂ් විශ්වවිද්යාලයේ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා පතිරාජගේ පර්යේෂණයට අදාළ වූයේ බෙංගාලි සිනමාවයි.
සිනමාව පිළිබඳ පතිරාජ තරම් අධ්යයනයක යෙදුණු වෙනත් අධ්යක්ෂවරයෙකු සිංහල සිනමාවේ දක්නට නොමැති බව පැවසීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ. පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයෙන් මූලික උපාධිය ලැබූ පතිරාජ කැලණිය විශ්වවිද්යාලය, යාපනය විශ්වවිද්යාලය, රුහුණු විශ්වවිද්යාලය, කොළඹ විශ්වවිද්යාලය යනාදී වශයෙන් මෙරට විශ්වවිද්යාලයන්හි සිනමාව පිළිබඳ ආචාර්යවරයකු විය.
ඔහු ‘පොන්මනී’ දෙමළ භාෂිත චිත්රපටය නිර්මාණය කරන්නේ 70 දශකයේ සුචරිත ගම්ලත් හා සුනිල් ආරියරත්න වැනි ආචාර්යවරුන් සමඟ යාපනය විශ්වවිද්යාලයේ සේවය කරන අවධියේ උතුරේ දෙමළ ජන සමාජය පිළිබඳ ග්රහණය කොට ගන්නා අත්දැකීම් ඇසුරිණි.
ආගම්වාද, කුල භේද, දෑවැදි ප්රශ්නය, ලිංගික සූරාකෑම වැනි අධිපති ප්රවාහයේ බල අධිකාරියට නතුව ජීවත් වන්නට පොර බදන යාපනයේ දෙමළ ජනයාගේ සමාජයීය ප්රශ්න යථාර්ථවාදීව විවරණය කළ සිනමාපටයක් වන ‘පොන්මනී’ ලාංකික සිනමාවේ 13 වන දෙමළ භාෂිත චිත්රපටය වෙයි.
සත්යජිත් රායි ඉන්දීය සිනමාව ජාත්යන්තරය වෙත රැගෙන යද්දී කැරලිකරුවකු වූයේ රිට්වික් ඝටත්ය. එසේම සිංහල සිනමාව ජාත්යන්තරයේ අවධානයට ලක් කිරීමට ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් උත්සුක වෙද්දී ධර්මසේන පතිරාජ විප්ලවීය දේශපාලනික කැරලිකරුවා විය. ඝටක් මෙන්ම පතිරාජ ද මාක්ස්වාදී දේශපාලනයෙන් උත්තේජනය ලැබීම ඊට හේතුව වන්නට පුළුවන.
ප්රබලතම දේශපාලන සිනමාකරුවකු වන ආර්ජන්ටිනාවේ ෆර්නැන්ඩෝ සොලනාස් පැවසූ ‘ප්රක්ෂේපණ යන්ත්රය වූ කලී තත්පරයට රූප රාමු විසි හතරකින් වෙඩි තැබිය හැකි තුවක්කුවකි’ යන විරෝධාකල්පික ප්රකාශය ලාංකික සිනමාවේ තහවුරු කළ සිනමාකරුවා ධර්මසේන පතිරාජය. ‘සොල්දාදු උන්නැහේ’ චිත්රපටය ඊට පැහැදිලි උදාහරණය වෙයි.
වාර්තා චිත්රපට නිර්මාපකයෙකු, සිනමා තිර නාටක රචකයකු හා අධ්යක්ෂවරයකු, විකාර රූපී නාට්ය රචකයෙකු හා නිෂ්පාදකයෙකු, ටෙලි නාට්ය අධ්යක්ෂවරයෙකු, ගීත රචකයෙකු මතු නොව කෙටි කතාකරුවකු, පරිවර්තික නවකතා රචකයෙකු මෙන්ම විචාරකයෙකු ලෙස කලාවේ විවිධ භූමිකා රඟ දැක් වූ ධර්මසේන පතිරාජ අන් සියලු ෂානරයන් සිනමාකරුවෙකුගේ යෝධ සෙවණැල්ලෙන් වසා ගත් සිනමාවේ දැවැන්තයෙක් බව සඳහන් කිරීම ධර්මසේන පතිරාජට කරන සැබෑ ගෞරවයකි.
 
 
 
 
 
 

Monday, 20 September 2021

Zoom සාහිත්‍ය කතිකාව

"පරිවර්තන සාහිත්‍යයේ සීමා මායිම්" මැයෙන් Zoom කතාබහක්...

ඔබටත් ආරාධනා.....!

 https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fus06web.zoom.us%2Fj%2F88963402364%3Fpwd%3DeGhvYmpMV05ZOEV6RFdWSEtYT0Q1Zz09%26fbclid%3DIwAR0zczp4TG14GYCTkpNcNqK-XX5Di2dP_w2PMeiLwCCwbH2NbsJ3gWvKHGs&h=AT19x7alA9ysVHxbQZmc_B42EKrcv6KxNkyS8k_2UvA9sXGW11pMarklxpx5ACb0rgJz4lLw89_g_f7YLR5-JRUgwWgxVvvr6sZjTG4uRJrXck7H_WmYDeZOuDLp73t5z1s&__tn__=-UK-R&c[0]=AT3SgQ_4QjWcE89cUY3hGfp94ifU7qSErHbu7nmVTv02UFXedn_OQd-pxpkD5pJpfKksOgtxpKSa0TGcFp3IqtxLDvGtfeNvihEh-iNOmvo6ieye7Dbrc2OpP9qvZI01NZjoyQcvfwYgvCoKS2BFMHTf

 


 

Friday, 25 June 2021

වෙඩි වරුසා මැද නිවාඩු ආ හැටි

 

නාවික හමුදා ජීවිතයේ රසමුසු අත්දැකීම් අඩංගු  

නොකීකතා පෙළක්.

 වෙඩි වරුසා මැද නිවාඩුවට ගමේ ආ අවස්ථා බොහොමයක් වුණත් එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථා තුනක් ගැන සඳහන් කරන්න හිතුවා.

මුහුදු ආවේක්ෂණ කලාපයේ නැව් වලට අනුයුක්ත වී සිටිද්දී නාවික හමුදා නිලධාරියෙකුට නිවාඩු ලබා ගම රට බලා ඒමේ ක්‍රම කිහිපයක් තිබුණා. නිලධාරියෙකුට කියා මා විශේෂයෙන් සඳහන් කළේ නාවික සෙබළෙකුට නැතහොත් නැවියෙකුට සාමාන්‍යයෙන් නිවාඩු එන්නට සිද්ධ වුණේ ත්‍රිකුණාමලය නාවික තටාකාංගන බලා එන යාත්‍රාවකින් පැමිණ එහි සිට ගොඩබිමින් කොළඹට එන Convoy එකකින් පැමිණීමයි. කොන්වෝයි එකක ආයුධ සන්නද්ධ ආරක්ෂක සෙබළුන් රැගත් ට්‍රක් හා ජීප් රථ වලින් සමන්විත බස් රථ කිහිපයක් වූවා.

නිලධාරීන් වැඩි වශයෙන් කොළඹ බලා පැමිණියේ ගුවන් මගින්. ඒ පලාලි හෝ ත්‍රිකුණාමලය චයින බේ ගුවන් කඳවුරු වල පිහිටි ගුවන් පථ හරහායි. ගුවන් යානයක ආසනයක් වෙන් කර ගන්නට ඉඩක් නොලැබුණු හදිසි අවශ්‍යතා වලදී නිලධාරීන්ටද කොන්වෝයි එකකින් කොළඹට එන්නට සිදු වුණා. කොහාමත් අප එවකට කණිෂ්ට නිලධාරීන් වූ බැවින් කල් තබා වෙන් කොටගෙන නොතිබුණේ නම් ගුවන් යානයක ඉඩ ලබා ගැනීම පහසු වුණේ නැහැ. ඊට හේතුව යුධ, නාවික හා ගුවන් හමුදා නිලධාරීන් පෞද්ගලික මෙන්ම රාජකාරි අවශ්‍යතා සඳහා නිරන්තරයෙන් කොළඹ බලා පියාසර කළ නිසයි.

කල් තබා වෙන් කළ ආසනයක් වුණත් උසස් නිලධාරියෙකුගේ හදිසි ගමනාගමනය වෙනුවෙන් කැප කරන්නට අපට සිදු වුණා. සමහර අවස්ථා වල කිසියම් ගුවන් යානයක් ඉලක්ක කර පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරට චොප්ර් යානයෙන් (හෙලිකොප්ටරය චොප්ර් නමින්ද හැඳින් වෙනවා.) පැමිණියත් උසස් නිලධාරියෙකුගේ අවශ්‍යතා සඳහා යානයේ ආසනය පරිත්‍යාග කරන්නට සිදු වුවහොත් ඊළඟ යානය පිටත් වන තුරු එම ගුවන් හමුදා කඳවුරේ නවතින්නට සිදු වුණා.

වෙඩි වරුසා මැද නිවාඩු ලබා පැමිණීමේ පළමු අත්දැකීම මා ලැබුවේ “රක්ෂක” යාත්‍රාවේ ඉංජිනේරු නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කළ අවධියේ, 1986 වසරේදී. මුහුදේ සිට පලාලි යන්නට පළමුව කරෙයිනගර් “එළාර” නාවික හමුදා කඳවුරට යායුතුයි. මා “රක්ෂක”  යාත්‍රාවේ සිට “හංසයා” බෝට්ටුව ගෙන්වා ගෙන “එළාර” නාවික කඳවුරට ගියා. ගුවන් හමුදා චොපර් එක එන්නේ “එළාර” කඳවුරටයි.

ගුවන් යානය පිටත් වීමට තිබුණ දවසට පෙර දිනයේ සවස් භාගයේ “එළාර” නාවික කඳවුරට ළඟා වූයේ චොපර් එක කොයි මොහොතක එන්නේදැයි කල් තබා කිව නොහැකි වූ නිසයි. ඊට හේතුව නිලධාරීන් රැගෙන යන හෙලිකොප්ටර් වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට කොටි උත්සහ කරන බැවින් ඒවා අහසට නැංවූයේ හදිසියේ වීමයි. පලාලි සිට චොපර් යානය එන බව විටෙක දැනුම් දුන්නේ පිටත් වූවාටද පසුවයි.

 
                                       හමුදා හෙලිකොප්ටරයක්

 ඕනෑම කඳවුරක රාත්‍රිය එළැඹුණු පසු වැඩමුරයේ නොසිටින නිලධාරීන් මධු පානයේ යෙදීම සාමාන්‍ය සිරිතක්. නැව් වල වගේම තමයි. හැබැයි ඒ ඇඟ රත් කරගෙන සුව නින්දක් ළඟා කර ගැනීමට විනා මත් වී අසිහියෙන් ඇද වැටෙන මට්ටමට නොවේ. නිවාඩු යාමට පැමිණි සහෝදර නිලධාරියෙකුට ඩ්‍රින්ක් එකක් ඔෆර් කිරීමත් සම්ප්‍රදායක් බවත් කිව යුතුයි. එක්තරා ආකාරයකට ආගන්තුක සත්කාරයක්.

ඒ අනුව මේ නිශ්චිත දවසේ “එළාර” කඳවුරේ රාජකාරි නිමා කොට සිටි නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ මා සතුටු සාමිචියේ යෙදී සිටියේ වෝඩ් රූම් එකේ බාර් එක අසලයි. ගෙවී ගිය දින ගණනාවක්ම කඳවුරට කොටි ප්‍රහාර එල්ල වූ බව ඔවුන් පැවසුවා. ඇක්ෂන් සටේෂන් සංඥා කළ විට මා රැඳිය යුතු ස්ථානය ගැන එතැන සිටි ඩියුටි ඔෆිසර් පැවසුවා.

( වෝඩ් රූම්- Ward room  යනු නිලධාරි නිවස්නයයි. සාමාන්‍යයෙන් වෝඩ් රූම් එකක මත්පැන් අලෙවි කරන බාර් එකක් තියෙනවා. මාසික වැටුපෙන් අඩු කරගැනීමේ පදනම මත ඒ මොහොතේ මුදල් නොගෙවා බාර් එකෙන් මත්පැන් ලබා ගත හැකියි. බිල වැටෙන්නේ ඇනවුම් කරන්නාටයි. ඇක්ෂන් ස්ටේෂන් - Action station යනු හදිසි සතුරු ප්‍රහාරයකදී ඊට මුහුණ දීම සඳහා සූදානම් වීමයි. කඳවුරක සිටින නිලධාරීන් එවන් අවස්ථාවකකටයුතු කළ යුතු ආකාරය හා රැඳිය යුතු ස්ථානය කල් තබා දන්නවා.)

නිවාඩු යන විට පෞද්ගලික ආරක්ෂාව සඳහා පිස්තෝලයක් රැගෙන යන්නට නිලධාරීන්ට අවසර ලැබුණා. ඒ අනුව මගේ බෑගයේ පිස්තෝලයක් තිබුණා. එහෙත් SMG, LMG, RPG, Hand Grenades වැනි අවි ප්‍රහාර ඉදිරියේ පිස්තෝලයකින් කුමක් කරන්නද ? ඒ නිසා ආමරියට ගොස් සබ් මැෂින් ගන් (SMG)  එකක් තාවකාලිකව ලබා ගත්තා.

අප කෙටි මධු පානය අහවර කොට ආහාර ගැනීමෙන් අනතුරුව නිදා ගන්නට කාමර වලට ගියා. විදුලි පහන් නිවා දමා සුළු වේලාවකට පසු නින්දත් නොනින්දත් අතර මනස දෝලනය වන මොහොතේ එක් වරම ඇක්ෂන් සටේෂන් සංඥාව රැගත් සයිරන් නළා හඬ නිකුත් වූයේ ඈතින් ඇසෙන වෙඩි හඬ සමඟයි. බොඩි ආමර් පැළැඳ ගෙන පතොරම් පිරවූ මැගසින් දැමූ පවුච් (Pouch- බඳෙහි බඳින කුඩා බෑග් විශේෂයක්) එල්ලා ගෙන නියමිත ස්ථානයට දිව ගොස් ඩවුන් යන්නට අපට ගත වූයේ නිමේශයක් පමණයි. දිව යන අතරම මැෂින් ගන් එක ලෝඩ් කරන්නට අප අමතක කළේ නැහැ.

වෙඩි හඬත් සමඟම RPG හෙවත් රොකට් ලෝන්චර් ප්‍රහාරත් එල්ල වෙන්න පටන් ගත්තා. අප ප්‍රහාරය සඳහා ඉදිරි පෙළට ගියේ නැහැ. ඒ සඳහා අනුයුක්ත කළ සෙබළුන් හා නිලධාරීන් සිටියා. අපට තිබුණේ තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමන්ම සලසා ගැනීමයි. ඇත්තෙන්ම එය ඉතා බිහිසුණු සටනක්. පැයක පමණ කාලයක් විටින් විට නිකුත් වූ වෙඩි හඬ කෙමෙන් තුනී වී ගියා. කඳවුරෙන් පිටත අහසට යැවූ Flare (ෆ්ලෙයාර් යනු ප්‍රදේශයක් සුළු වේලාවකට ආලෝකමත් කිරීම සඳහා ඉහළ අහසට යවන ආලෝක පුංජ විශේෂයක්) නැවතුණා.

සියල්ල සාමකාමී වී ඇක්ෂන් ස්ටේෂන් සමාප්ත වූ පසු අප දැනගත්තේ කඳවුරේ තුන්වන කම්බි වැට පිහිටි ආරක්ෂක වළල්ල බිඳ දැමීද සඳහා බඩගා ගෙන පැමිණි කොටි තරුණියන්ගේ මළ සිරු හමු වූ බවයි. ඔවුන් උත්සහ ගෙන තිබුණේ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයක් සඳහා කඳවුරට ඇතුළු වීමටයි.

වෙඩි වරුසා මැද නිවාඩු ඒමේ අනෙක් අත්දැකීම ලැබුවේ කන්කසන්තුරේ වරාය අසල A 525 නෞකාවේ ඉංජිනේරු නිලධාරියා ලෙස රාජකාරි කරන අතරතුර පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරට ගොස්  රත්මලාන ගුවන් හමුදා කඳවුර වෙත පියාසර කළ එක් අවස්ථාවකදී.

කන්කසන්තුරේ සිට පලාලි දක්වා චොපරයෙන් යාමට තිබුණේ කෙටි දුරක්.  එහෙත් ඒ ප්‍රදේශය කොටින්ගේ ග්‍රහණයට නතු වී තිබුණ නිසා ගමන අවදානම් සහගත වූවා. ගුවන් යානය පිටත් වීමට නියමිතව තිබුණේ දහවල් 11 ට පමණ. ඒ නිසා උදෑසන 8 ට පමණ මා පලාලි වෙත රැගෙන යාමට චොපර් එකක් කන්කසන්තුරේ වරාය අසලට ගොඩ බෑවා.

චොප්ර් එක ඉහළට ඔසවා සුළු මොහොතකින් වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල වෙන්නට පටන් ගත්තා. ඒවා බර අවි නොව මෙෂින් ගන් බවයි පළපුරුදු ගුවන් හමුදා පියාසර නිලධාරියාගේ අදහස වූයේ. “මුං ඔය අපට ගහන්න නොවෙයි..වෙන ගේමකට වගේ සෙට් වෙන්නේ...” . යානාවේ දොර අසල වාඩි ලා සිටි ගුවන් සෙබළා බර අවියක් යොදා ගෙන බර්ස්ට් එකක් නිකුත් කළා. ඒ කියන්නේ ස්වයංක්‍රීය අවියකින් වෙඩි උණ්ඩ වැලක් නිකුත් කළා. ඉන් පසු ප්‍රතිප්‍රහාරයක් එල්ල වූයේ නැහැ.

නිලධාරියාගේ අනුමානය නිවැරැදි වූවා. අප ගුවන් හමුදා කඳවුරට ඇතුළු වී සුළු වේලාවකින් පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරේ ධාවන පථය දෙසට ප්‍රහාර එල්ල වෙන්නට පටන් ගත්තා. ගුවන් හමුදාව ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කළා. කොටි එල්ල කළ මෝටාර් ප්‍රහාර වලින් ධාවන පථයටද සුළු හානි සිදු වූවා.

සටන අවසාන වූයේ ගුවන් හමුදාවේ කෆිර්(Kafir) යානා අහසට නැග හතර අතේ බෝම්බ හෙළූ පසුවයි. නිවාඩු යන්නට සූදානම්ව සිටි ත්‍රිවිධ හමුදා නිලධාරීන්ට නිලධාරි නිවස්නයෙන් පිටතට නොයන ලෙස නියෝග කළ ගුවන් හමුදා නිලධාරීන් තත්ත්වය පාලනය කළේ “උං රනවේ එක පැත්තේ සෙල්ලං දැම්මට මෙහාට කිට්ටු කරන්න බැහැ. මේ පැත්ත ක්ලියර් කරලයි තියෙන්නේ” කියමිනුයි.

කෙසේ වුවද මේ ප්‍රහාර හා ප්‍රති ප්‍රහාර හමුවේ ගුවන් ගමන පමා වුණා. “ අද ඔයගොල්ලන් කොහොමත් කොළඹට යනවා. කොබ්බෑකඩුව සර් මේ ෆලයිට් එකේ යනවා. සර් අද කොළඹ ඉන්නම ඕනෑ..” දිවා ආහාරයෙන් පසු කෙටි දැනුම් දීමකින් අප පලාලි වලින් අහසට නැංගා.

“ මුං අද දවල් වාත කරේ කොබ්බෑකඩුව සර් ෆ්ලයි කරන බව දැනගෙන.

වෙඩි වරුසා මැද නිවාඩු ඒමේ අත්දැකීම් අතර වඩාත් බිහිසුණු කතාවක් තමයි දැන් සටහන් කරන්නේ. ඒ ත්‍රිකුණාමලය නාවික තටාකාංගනයේ සිට කොන්වෝයි එකකින් නිවාඩු පැමිණීමේදී.

 
                                     
හමුදා ගුවන් යානයක්

 ත්‍රිකුණාමලය නාවික කඳවුරේ සිට නිවාඩු ඒමේ එක් විදිහක් තමයි බෝට්ටුවකින් චයිනා බේ ගුවන් හමුදා කඳවුරට ගොස් එතැනින් ගුවන් හමුදා යානයකට ගොඩ වීම. එය ඉතාමත් ආරක්ෂිත වුණේ නාවික කඳවුර මෙන්ම ගුවන් හමුදා කඳවුරත් ආසන්නයේ කොටි ක්‍රියාකාරකම් නොතිබූ නිසයි. මේ කඳවුරු පිහිටා තිබුණු භූමි පෙදෙස් වලට අනුව ආරක්ෂාව ලබා දීම සාපේක්ෂව පහසු වුණා.

මා එවකට අනුයුක්ත කොට සිටි නාවික හා සමුද්‍රයීය විද්‍යා පීඨය පිහිටා තිබුණේ ත්‍රිකුණාමලය නාවික තටාකාංගන භූමියේයි. එහි සිට සතියකට කොන්වෝයි දෙකක් කොළඹ බලා පිටත් වුණා. කොළඹ යන ගමනේ දැඩි ආරක්ෂාවක් ලබා දුන්නේ හබරණ තෙක් පමණයි. ඒ දක්වා මන්කි බ්‍රිජ්, පාලම් පටාරු, තඹලගමුව, මුල්ලිපොතාන, කන්තලේ, කිතුල්උතුව, හතරැස්කොටුව වගේ ප්‍රදේශ වල විටින් විට කොටි ප්‍රහාර එල්ල වුණා. මට මතක හැටියට තඹලගමුවේදී කොටි බස් රථයකට නැග සිවිල් ජනතාව හතර අතේ වෙඩි තබා මරා දැමුවේත් මේ කාලයේ තමයි.

සුපුරුදු ලෙස උදේ 8 ට ත්‍රිකුණාමලය නාවික කඳවුරෙන් කොන්වෝයි එක පිටත් වුණා. ඉදිරියෙන්ම සන්නිවේදන පහසුකම් සහිත ජීප් රථයක් හා ආයුධ සන්නද්ධ ට්‍රක් රථ දෙකක් වූවා. ඊට පිටුපසින් බස් රථ තුනක්. නිවාඩු යන හමුදා සෙබළුන් හා නිලධාරීන් සිවිල් ඇඳුමින් සැරසී සිටියා. ඊට අමතරව අයුධ සන්නද්ධ සෙබළුන් සිව් දෙනා බැගින් එක් බස් රථයකට ආරක්ෂාව සැපයුවා. පිටු පසින් ආයුධ සන්නද්ධ ට්‍රක් රථයක් පැමිණියා. කිසියම් ප්‍රහාරයකට මුහුණ දීමේ සූදානම තිබුණත් කොයි කාගේ සිත් වලත් චකිතයක් නොවූවා යැයි කියන්නට බැහැ.

මේ ගමන් මාර්ගයේ වැඩි කොටසක් මාර්ගය දෙපස ඇත්තේ කැළෑවයි. මහා මාර්ගයේ නොවූවත් ඊට තදාසන්න සමහර ප්‍රදේශ කොටි ග්‍රහණයට නතුව තිබුණා. කිතුල්උතුවේදී අප ගමන් කළ කොන්වෝයි එක කොටින්ගේ ප්‍රහාරයකට ලක් වූවා. ඔවුන් මහ මගට නොපැමිණ කැළෑව තුළ සිට ප්‍රහාර එල්ල කළා. “එළාර” කඳවුරේදී මුහුණ දුන් ප්‍රහාරය මෙන් නොව මේ ප්‍රහාරයේ කිසියම් හුදෙකලා බවක් දැනුණා. ඊට හේතුව වන්නට ඇත්තේ සෙබළුන් සීමිත පිරිසක් හා ආයුධ සීමිත සංඛ්‍යාවක් සමඟ මරු කටට පැමිණ සිටීමයි.

වෙඩි හුවමාරු අතර නිරායුධ අප බසයේ සීට් අතර පහත් වී සිටියේ ලද උපදෙස් අනුවයි. බසයේ බඳට වෙඩි උණ්ඩ පතිත වෙද්දී මරණ භය ඇති නොවුණා කිව්වොත් බොරුවක්. ඇත්තටම එදා දරුණු ලෙස මරණ භය ඇති වූ දවසක්.

අවසානයේ වෙඩි හුවමාරුව නතර වූයේ ගුවන් හමුදා හෙලිකොප්ටරයක් පැමිණ සතුරන් පළවා හැරිය පසුවයි.

කොටි එදා කිතුල්උතුවේ මහමාර්ගය අසල පැති බෝම්බ අටවා තිබුණා නම් අද මේ සටහන ලියන්නට අප ජීවතුන් අතර නොසිටින්නට ඉඩ තිබුණා.

 

 

Sunday, 13 June 2021

කොටමාරු වෙත මාරුවීමක්

 

නාවික හමුදා ජීවිතයේ රසමුසු අත්දැකීම් අඩංගු  

නොකීකතා පෙළක්.
 

A 525 නොහොත් කොටමාරු නෞකාව

“රක්ෂක” යාත්‍රාවේ මාස තුනක් රාජකාරි කිරීමෙන් අනතුරුව මා ඉංජිනේරු නිලධාරියා ලෙස A 525  ලෙසින් නිල වශයෙන් හැඳින් වූ, ජපානයෙන් කුලී  පදනමකට ලබා ගෙන තිබූ හෙයින් එහි මුල් නම වූ “කොටමාරු-KOTAMARU” ලෙස සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කළ විශාල නෞකාවට අනුයුක්ත කරනු ලැබුවා.

A 525  නැව තෙල්, වතුර හා ආහාර ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්වීමේ වරදක් නැහැ. එය වැඩි වශයෙන්  කන්කසන්තුරේ වරායේ නැංගුරම් ලා තිබුණේ  නාවික යාත්‍රා හා බෝට්ටු වලට පැමිණ සිය අවශ්‍යතා සපුරා ගත හැකිවනු පිණිසයි. දවසකට වතාවක් ගැඹුරු මුහුදට යාත්‍රා කොට සේවා සැපයීමටත් A 525 නැව අමතක කළේ නැහැ. එහි එන්ජින් කාමරය විශාලයි. නැවේ තට්ටු තුනක් උසට එය විහිදී තිබුණා.

නියමිත දිනයේ මා උතුරු මුහුදේ සංචාරය කරමින් තිබූ “රක්ෂක” යාත්‍රාවෙන්ම කන්කසන්තුරේ වරායට පැමිණ A 525 නෞකාවට ගොඩ වුණා. නැව නැංගුරම් ලා තිබුණේ ජැටියට මදක් එපිටින් නිසා මට නැවට නගින්නට සිදු වූයේ ලණු හිණිමඟ දිගේයි. “රක්ෂක” යාත්‍රාව යාබද පැමිණි පසු නෞකාවෙන් හිණිමඟ පහළට හෙළනු ලැබුවා. සාමාන්‍යයෙන් එය හකුළා තබන්නේ අනවසරයෙන් යමෙකුට නැවට ගොඩ වෙන්නට නොහැකි වන ලෙසිනුයි.

ඉංජිනේරු නිලධාරියාට අමුත්තන් සඳහා ආලින්දයක් ඇතුළු සුවපහසු විශාල නිදන කාමරයක් හා ඊට යාබද  නාන කාමරයක් වෙන් කොට තිබුණා. එය මගේ කෙටි නාවික ජීවිතයේ ලැබුණු සුවපහසුම නවාතැනයි. හරියට මාස තුනක් විඳි කටුක ජීවිතයට හිලව් වන්නට සුපිරි අවස්ථාවක් ලැබුණා වගේ.

නෞකාවේ අණ දෙන නිලධාරියා වුණේ පසු කලෙක නාවික හමුදාපති ලෙස කටයුතු කොට අද්මිරාල් නිලයට පත් වූ කලාවට ලැදි නිර්මාණ ශිල්පියෙකු වූ එවකට ලුතිනන් කොමාන්ඩර් සෝමතිලක දිසානායකයි. නැවේ විධායක නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කළේ නාවික හමුදා ස්වේචඡා සේවයට බැඳී මා සමඟම මූලික පුහුණුව ලැබූ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධිධරයෙකු වූ ලුතිනන් එම්.ඒ. රංජිත්. (රංජිත් පසු කලෙක මුහුදු ප්‍රහාරයකදී කොටින් අතින් ජීවිතක්ෂයට පත් වුණා.)

මා යටතේ සිටි එක් නාවික සෙබළෙකු ගැනද මෙහි ලා විශේෂයෙන් සඳහන් කිරීම වටිනවා. ඒ නාවික විදුලි කාර්මික ශිල්පී විජිත රෝහණයි. මා නැවේ ඉංජිනේරු නිලධාරියා හෙයින් රෝහණගේ අංශ භාර නිලධාරියා ලෙස මට කටයුතු කරන්නට ලැබුණා. ඔහුගේ ලිපි ගොනුව තිබුණේ මා භාරයේයි. ආහාර ප්‍රශ්නයක් සම්බන්ධව මුළුතැන්ගෙයි නැවියන් සමඟ ආරවුල් ඇති කර ගැනීම නිසා අවස්ථා කිහිපයකදී ඔහුට විනය පිළිබඳ වාචිකව අවවාද  කරන්නට මට සිදු වුණා.

අනතුරු ඇඟවීම් හා අවවාද නොතකා දිගින් දිගටම ඔහු විශ්වාස කරන සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් අරගල කළ රෝහණ පිළිබඳ සටහනක් ඔහුගේ ලිපි ගොනුවට එක් කරන්නට මට සිදු වුණා. මගේ නාවික හමුදා ජීවිතයේදී මා යටතේ සේවය කරන්නෙකු පිළිබඳ තැබූ එකම සෘණාත්මක සටහන එයයි. රෝහණ ඒ තරමටම කරදරයක් වුණා. හමුදාව වැනි දැඩි විනයක් පවත්වාගෙන යන ආයතනයකට රෝහණ ගැලපුණේ නැහැ. ඒ බව සාක්ෂාත් කරමින් විජිත රෝහණ 1987 ජූනි මාසයේ ඉන්දීය අගමැති රජීව් ගාන්ධිගේ නිල සංචාරයක් අතරතුර පැවැති ආචාර පෙළපාළියේදී තුවක්කු බඳෙන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කළා. (මේ ගැන විස්තර පසුවට)

A 525  නෞකාව රාත්‍රි මුර සංචාරයේ නොයෙදුණු හෙයින් සන්ධ්‍යා යාමයේ ඩෙක් එක මතට වී ව්‍යායාම කළ පසු අපට කරන්නට විශේෂ රාජකාරියක් නොවීය. නාවික හමුදා නිලධාරීන්ට මාසික කෝටාවක් ලෙස සැර මත්පැන් බෝතල් හා දුම්වැටි කාටුන් ලබා දුන්නේ මේ කාන්සිය මගහරවා ගන්නට විය යුතුය. තම හිතාදරයින්, නෑසියන් නොදකිමින්, ඊටත් එහා එකම මුහුණු උදේ හවා දකිමින් සති ගණනාවක් එක දිගට මුහුදේ සිටීම මානසික විඩාව ගෙන දෙන කාරණයක්.

නැවේ සිටි නිලධාරීන් තුන්දෙනා බොහෝ මැදියම් රාත්‍රීන් ගත කළේ සෝමපානයේ යෙදෙමිනුයි. නැවේ ප්‍රධානියා වූ ලුතිනන් කොමාන්ඩර් දිසානායක කලාවට ලැදි රසිකයෙකු පමණක් නොව නිර්මාණකරණයටද උනන්දු බව මා දැනගත්තේ මෙවන් සන්ධ්‍යා කතා බහකදී. මා පුවත්පත්වලට කවි කෙටිකතා ලියන බව පළමු දිනයේදීම රංජිත් පැවසුවේ බැචා අගය කරන්නට විය යුතුයි.

එවකට මා දිවයින, නවලිය පුවත්පත් වලට නිර්මාණ සපයමින් සිටියා. එහෙයින් එම නිර්මාණ පිටු සකසන්නන් කවුරුන්ද යන වගත් දැන සිටියා. අණ දෙන නිලධාරියා ලියා තිබූ කවියක් ඔහුටද නොදන්වා මම දිවයිනේ චන්ද්‍රසිරි දොඩන්ගොඩට තැපෑලෙන් යැව්වේ ඒ දැනහුඳුනුම්කම මතයි. මුහුදේ සිටියද තැපැල් සේවාව හොඳින් ක්‍රියාත්මක වුණා. සති දෙක තුනක් යන්නට මත්තෙන් නිවාඩු ගොස් පැමිණි නැවියෙකු සෝමතිලක දිසානායක නමින් පළ වූ මුහුදු ජීවිතය ගැන ලියැවුණු කවියක් පළ වූ ඉරිදා දිවයින පුවත්පතක් රැගෙන විත් තිබුණා. ඒ කවිය පළ වී තිබුණේ කවි පිටුවේ නොව වැඩි දෙනෙක් කියවන වෙනත් ලිපි අතර නිසා වඩාත් කැපී පෙනුණා.

පසු කාලයක සෝමතිලක දිසානායක නමින් පළ වූ නිර්මාණ මා කියැවූයේ පුවත්පත් වලිනුයි. සෝමතිලක දිසානායක යනු ප්‍රකට චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ සෝමරත්න දිසානායකගේ සොහොයුරා බව මෙහිලා සඳහන් කිරීම වටිනවා.

A 525  නෞකාවේ සිටි මාස තුනක කාලය තුළ වූ සුවිශේෂී සිද්ධියක් පිළිබඳ  ලිවිය යුතුමයි.  මසකට ලැබුණ සැර මත්පැන් කෝටාව අපි තිදෙනාගේ පරිභෝජනයට ප්‍රමාණවත් වූයේ නැහැ. මත්පැන් පානය නොකරන හෝ ගෙදර ගෙන නොයන නැවියන්ගෙන් මිලදී ගත්තත් සමහර මාස අවසන් වූයේ මත්පැන් කඳුළක් බෙහෙතකටවත් සොයා ගන්නට ඉඩක් නැතිවයි.

එවන් අවාසනාවන්ත දවසක රංජිත් මගේ කාමරයට පැමිණියා.

“වැඩක් තියෙනවා. කරමුද ? CO ටවත් දැනගන්න බෑ. වැඩේ ඉවර වුණාම කියමු.” රංජිත්ගේ යෝජනාව වූයේ මගේ විශාල නාන කාමරයේ කෙළවරක පළතුරු වලින් මධ්‍යසාරය පෙරීමටයි.

“යකෝ තොපේ පැත්තෙනේ මේවා රටටම පෙරන්නේ..ඕක දන්නෙ නැද්ද..ඉඳහං මං පෙරන හැටි කියල දෙන්නං. උඹයි මායි එක් වුණාම මේක සිම්පල්.”

රංජිත් බොහෝ දුරට සිතා තිබුණා. තාක්ෂණ සහය ඉංජිනේරු නිලධරයා වන මගෙන්. මට ස්ටෝරුවෙන් තඹ බට හා බර්නර් එකක් ගෙන්වා ගැනීම කජ්ජක් නොවේ. භාජනයක් හා අවශ්‍ය පළතුරු සැපයීම රංජිත් බාර ගත්තා. රාත්‍රියේ ක්‍රියාන්විතය ආරම්භ කිරීමට තීන්දු වුණා.

“ බොන්න දේකුත් නැති හංදා CO රෑට කාපු ගමන් කාමරේට යයි. මං බඩු ටික මගේ කාමරේට ගෙන්න ගෙන තියන්නම්. උඹත් තාක්ෂණ උපකරණ ගෙන්වා ගනිං.”

පහුවදා උදෙන්ම රංජිත් මගේ කාමරයට ආවා. “ ඔය හැදෙන්නෙ බඩු ටොප් එකට” බිංදුව බැගින් වෑහෙන දියරයේ රස බැලූ රංජිත් ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියා. “උඹට කරන්න තියෙන්නෙ ලිප දිගටම වැඩද කියල සැරෙන් සැරේ බලන එකයි. ඔය කොයිල් එක සීතල වෙන්න දිගටම වතුර ටැප් එක ඇරල තියපන්.”

නැවේ සමබරතාව රැක ගන්න ballast tank වලට පොම්ප කළ මුහුදු වතුර පාවිච්චි කළ නිසා වතුර අපතේ යාමක් ගැන සිතන්න අවශ්‍ය වුණේ නෑ. Sea water ටැප් එක දිගටම විවරව තැබුවා.

දවසකට පස්සේ බෝතලයක් පිරෙන්න පළතුරු සුවඳැති මධ්‍යසාර එකතු වුණා. රංජිත් හවස් වෙද්දි ගජරාමෙට පාටියක් සංවිධානය කළා. බෝට්ටු වලින් දීල ගිය ඉස්සන්, දැල්ලන් එකක් විවිධ මාළු වර්ග හදලා තිබුණා. ඒ දවස් වල ඉස්සන්, දැල්ලන් කාලාම ඇඟ් පලු දාලත් තිබුණා. ඌෂ්ණයට වැඩිකමට.

“කොහෙන්ද බෝතලයක් හොයා ගත්තෙ?” CO ඇහුවා.

“ස්ර්...බීල බලලම කියන්නකෝ කොහොමද කියලා”

“පංකාදු බීමක්නේ...උඹලා පෙරුවද?”

අපි ඇත්ත විස්තරේ කිව්වා.

“මේ පාර විතරයි. ආයෙ බෑ” ලුතිනන් කොමාන්ඩර් සෝමතිලක දිසානායක නොනිල තරවටුවක් කෙරුවා.